Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) là một thủ thuật đã được sử dụng từ lâu trong điều trị vô sinh. Hiện nay, mặc dù các kỹ thuât hỗ trợ sinh sản (HTSS) như thụ tinh trong ống nghiệm, tiêm tinh trùng vào bào tương trứng... đã được áp dụng với tỷ lệ thành công khá cao, kỹ thuật IUI vẫn có chỗ đứng vì chi phí thấp và ít xâm lấn so với những kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khác. Vấn đề của kỹ thuật IUI là phải sử dụng đúng chỉ định mới có thể đem lại kết quả tối ưu cho bệnh nhân.



Mục tiêu của nghiên cứu là xác định tỷ lệ thành công và ảnh hưởng của các yếu tố liên quan trong điều trị bơm tinh trùng vào buồng tử cung cho BN vô sinh chưa rõ nguyên nhân. Tổng cộng có 511 chu kỳ điều trị bơm tinh trùng vào buồng tử cung cho BN vô sinh chưa rõ nguyên nhân được hồi cứu. Tỷ lệ có thai được so sánh trong từng nhóm BN với đặc điểm lâm sàng (tuổi, thời gian vô sinh, loại vô sinh, chu kỳ điều trị) và đáp ứng điều trị (thuốc kích thích buồng trứng, số lượng nang, nội mạc tử cung, số lần bơm tinh trùng) khác nhau.

Kết quả nghiên cứu cho thấy số thai lâm sàng sau thủ thuật bơm tinh trùng là 160 (31,3%). Vô sinh nguyên phát và thời gian vô sinh ngắn tương quan với khả năng thành công cao sau bơm (p=0,003 và 0,019), trong khi nội mạc tử cung mỏng làm giảm tỷ lệ đậu thai (p=0,0001). Những yếu tố khác không liên quan có ý nghĩa thống kê với tỷ lệ có thai lâm sàng sau bơm. Có 2 trường hợp đa thai (song thai), 3 sẩy thai, và 1 quá kích buồng trứng nặng.

Tóm lại, bơm tinh trùng vào buồng tử cung là biện pháp hiệu quả để điều trị vô sinh chưa rõ nguyên nhân. Cần lưu ý những yếu tố có khả năng ảnh hưởng tỷ lệ thành công để có hướng điều trị phù hợp nhất cho BN.

6/ Thịt bò, dê nướng:

 

Mục tiêu

Xác định tỷ lệ thành công và sự tương quan của các yếu tố như tuổi, nguyên nhân gây vô sinh, số nang noãn, nội mạc tử cung, phác đồ kích thích buồng trứng, số lần bơm tinh trùng,… với kết quả của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung ( Intrauterine Insemination – IUI ).

Thiết kế nghiên cứu:

Nghiên cứu mô tả.


Nơi thực hiện

Khoa Hiếm Muộn Bệnh Viện Phụ Sản Từ Dũ.
Bệnh nhân: Tất cả các bệnh nhân được kích thích buồng trứng / IUI và có đủ số liệu.

Kết quả

Nghiên cứu được tiến hành trên 261 bệnh nhân với 323 chu kỳ điều trị. Tỷ lệ thành công tính trên tổng số chu kỳ điều trị IUI 22,6% , tuổi càng cao tỷ lệ càng giảm ( dưới 35 tuổi: 22,6%, từ 35 đến 40 tuổi : 12,5%, trên 40 tuổi 0% (p<0,05). Tùy theo nguyên nhân gây vô sinh mà tỷ lệ thành công có thể thay đổi từ 12,8% do tinh trình yếu lên đến 43% do nguyên nhân rối loạn phóng noãn(p<0,05). Số ngang noãn trung bình ở nhóm có thai cao hơn nhóm không có thai ( P 0,05), bề dày nội mạc tử cung trên 6,5 mm làm tăng khả năng có thai lên 2,19 lần so với nhóm có nội mạc tử cung dưới 6,5mm (Cl 95% 1,1 - 4,3 ). Các yếu tố khác như mật độ tinh trùng và số lần bơm tinh trùng không ảnh hưởng đến kết quả điều trị ( p<0,05 ).

Kết luận
Nhìn chung tỷ lệ thành công của chương trình IUI tương đối khả quan (22,6% / tổng số điều trị , 28% / tổng số bệnh nhân đến điều trị ). Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng có thai như tuổi, số chu kỳ điều trị, số nang noãn trưởng thành (>14mm) tại thời điểm chính hCG và bề dày nội mạc tử cung. Tuy nhiên để kết luận cụ thể cần có những nghiên cứu sâu hơn về sau.

Như chúng ta đã biết, sự thụ tinh bình thường diễn ra do sự kết hợp giữa 1 trứng và 1 tinh trùng. Tuy nhiên do cơ chế phức tạp của sự thụ tinh ở người, cần phải có hàng chục triệu tinh trùng mỗi khi phóng tinh để cuối cùng 1 tinh trùng có thể đi đến cùng và thụ tinh với trứng. Do đó, trường hợp người chồng có tinh dịch đồ bất thường, số lượng tinh trùng ít, hiện tượng thụ tinh bình thường rất khó xảy ra.

Trước khi có kỹ thuật ICSI, một số phương pháp điều trị đã được nghiên cứu để hỗ trợ cho quá trình thụ tinh trong trường hợp dịch tinh đồ bất thường như bơm tinh trùng vào buồng tử cung, thụ tinh trong ống nghiệm. Tuy nhiên bơm tinh trùng chỉ có hiệu quả với những trường hợp tinh dịch đồ bất thường nhẹ. Thụ tinh trong ống nghiệm có thể có hiệu quả đối với các trường hợp có tinh dịch đồ bất thường nhẹ hoặc trung bình. Trong những trường hợp nặng, số lượng tinh trùng rất ít, cần thiết phải áp dụng kỹ thuật ICSI. Cũng có một số trường hợp người chồng có tinh trùng bình thường, tuy nhiên tinh trùng và trứng không “hạp” nhau, hiện tượng thụ tinh bình thường không xảy ra, dẫn đến vô sinh. Trường hợp này cũng cần đến cũng cần đến sự hỗ trợ của ICSI.

Bản chất của ICSI là một kỹ thuật hỗ trợ cho sự thụ tinh giữa trứng và tinh trùng. Các bước thực hiện ICSI tương tự như một trường hợp thụ tinh trong ống nghiệm thông thường. Người vợ sẽ được hẹn tiêm thuốc kích thích buồng trứng và theo dõi bằng siêu âm và xét nghiệm nội tiết. Đến thời điểm trứng trưởng thành người vợ sẽ được hẹn đền bệnh viện để chọc hút trứng. Cũng vào ngày đó, người chồng cũng sẽ đến bệnh viện để lấy tinh trùng. Tinh trùng của người chồng sau đó được xử lý với một só6 kỹ thuật đặc biệt, để chọn một số ít tinh trùng tốt nhất. Trứng người vợ cũng được xử lý khác với TTTON thông thường để chuẩn bị việc tiêm tinh trùng vào. Kỹ thuật tiêm tinh trùng va2oba2o tương ứng thường được thực hiện từ 4-6 tiếng sau khi chọc hút trứng. Do kích thước của trứng và tinh trùng rất nhỏ, ICSI phải được thực hiện dưới kính hiển vi phóng đại vài trăm lần.

Kỹ thuật này đòi hỏi sự khéo léo trong thao tác của các thành viên thực hiện, nếu không trứng sẽ bị chết và không có sự thụ tinh. Trứng sau khi thụ tinh sẽ được nuôi cấy thành phôi. Khoảng 2 ngày sau ,người vợ sẽ được hẹn đến bệnh viện để các bác sĩ chuyển phôi vào buồng tử cung. Như vậy ICSI chỉ khác với TTTON ở một số kỹ thuật trong phòng thí nghiệm; đối với TTON, khoảng 100.000 tinh trùng sẽ được cấy với 1 trứng, sau đó 1 tinh tur2ng sẽ tự chui vào trứng.

Kỹ thuật này đầu tiên được thực hiện lần đầu tiên ở Bệnh viện Từ Dũ tháng 5 năm 1998. Tháng 2 năm 1999, em bé đầu tiên sinh ra từ kỹ thuật ICSI đã chào đời tại bệnh viện Từ Dũ. Đến nay, chúng tôi đã thực hiện trên 100 trường hợp ICSI với tỉ lệ có thai từ 30 – 35%.

Một số điểm cần biết khác về kỹ thuật ICSI
Kỹ thuật ICSI được chỉ định cho những trường hợp tinh dịch đồ bất thường trung bình và nặng và một số trướng hợp bất thường về khả năng thụ tinh. Những trường hợp thụ tinh trong ống ngiệm có tinh trùng bình thường, không cần thiết phải sử dụng ICSI

Tỉ lệ có thai của ICSI thường tương tư như TTTON thông thường, cơ quan sinh dục nữ thường có bất thường: tắc vòi trứng sau viêm nhiễm, lạc nội mạc tử cung…, tỉ lệ có thai sau chuyển phôi với các trườg hợp ICSI có thể cao hơn một ít, có thể do tử cung của người vợ không có bệnh lý, nguyên nhân hiếm muộn sinh chủ yếu là do người chồng.

Người ta tìm thấy khoảng 10% trường hợp tinh dịch đồ bất thường của người chồng laà do bất thường một đoạn nhỏ của nhiễm sắc thể Y. Bất thường này chỉ ảnh hưởng quá trình sinh tinh trùng, ngoài ra không gây ra một bệnh lý nào khác. Do đó khi thực hiện ICSI, nếu thành công người chồngsẽ truyền bất thường này cho con trai, con gái sẽ không bị ảnh hưởng. Khi đứa bé lớn lên, có thể sẽ có tình trạng hiếm muộnh như cha và có thể sinh con với sự hỗ trợ của ICSI. Tuy nhiên, với các tiến bộ hiện nay, hy vọng bất thường này có thể có khả năng điều chỉnh trong tương lai.

 

Nhóm nghiên cứu đến từ thư viện Cochrane đã tiến hành xem xét các cuộc thử nghiệm trên hơn 1000 cặp đôi tại khoa sinh sản, hầu hết những người đàn ông trong các cặp đôi trên đều có lượng tinh trùng rất thấp. Theo một chuyên gia của Anh, cần phải có nhiều nghiên cứu hơn nữa về vấn đề này.

Căn bệnh “sinh sản ít” là bệnh làm cho khả năng có con của người đàn ông rất thấp. Hiện nay ở Anh, cứ 12 người thì có một người bị ảnh hưởng bởi chứng bệnh này.

Một số bệnh viện đã ủng hộ việc sử dụng các chất chống ôxy hóa (là những chất hóa học tự nhiên và tổng hợp) bao gồm một số loại vitamin và khoáng chất. Theo Tiến sĩ Allan Pacey, quý ông nào nghĩ mình cần dùng đến những chất này thì phải tham khảo ý kiến của bác sĩ trước và chỉ chọn liệu pháp này khi thực sự được khuyên dùng.

Việc sử dụng chất chống ôxy hóa dựa trên nguyên tắc các gốc tự do - đây là những phân tử có hoạt tính cao với một số lượng lẻ các electon - có thể gây thiệt hại cho DNA của tinh trùng, thành phần rất quan trọng trong việc tạo ra phôi thai. Kết quả của việc dùng chất này có thể dẫn đến việc giảm số tinh trùng và mất khả năng thụ tinh.

Tiến sĩ Allan Pacey đã đưa ra sự chào đón thận trọng đối với cuộc nghiên cứu mà ông cho rằng rất “khích lệ”. Theo ông, điều quan trọng cần chú ý là liệu pháp này không làm tăng lượng tinh trùng ở người đàn ông. Vì vậy, nó không thể giúp chữa toàn bộ những trường hợp kém khả năng có con. Ông nói: “Đến nay, kết quả này vẫn còn nhiều tranh cãi dù đã có một số nghiên cứu đưa ra bằng chứng chứng minh được lợi ích của liệu pháp này nhưng một số khác thì chưa. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy khả năng mang thai của những cặp đôi mà người đàn ông có sử dụng liệu pháp trên dù con số này vẫn còn thấp. Vì vậy, nghiên cứu này cần được làm rõ hơn”.

Nghiên cứu được tiến hành với 34 thử nghiệm đối với những cặp vợ chồng có lượng tinh trùng thấp đang phải dùng đến những kỹ thuật giúp thụ thai như tiêm thêm tinh trùng. Nhóm nghiên cứu đã cho uống 3 loại chống ôxy hóa bao gồm vitamin E, L-carnitine, kẽm và magie.

Trưởng nhóm nghiên cứu Marian Showell, Đại học Auckland ở New Zealand, cho biết việc dùng những chất chống ôxy hóa trên đã giúp tăng khả năng thụ thai ở những cặp đôi này. Bà nói nên khuyên những người đàn ông đang tham gia vào chương trình trợ giúp tái sinh sản dùng liệu pháp trên vì nó có thể tăng cơ hội có con cho họ.

   Phương pháp này có độ chính xác rất cao, tới 90%. Chúng tôi, cũng như nhiều chuyên gia khác trên thế giới khuyến nghị người phụ nữ sử dụng vì tính đơn giản, dễ nhận biết, và chính xác của nó. Cùng với những cảm nhận khác như căng ngực, đau tức nhẹ và gia tăng ham muốn tình dục, khả năng dự đoán càng chính xác hơn.

Hiếm muộn là gì ?

Hiếm muộn được định nghĩa là tình trạng một cặp vợ chồng không thể có thai hoặc không có con sau ít nhất một năm giao hợp bình thường, không ngừa thai. Người càng lớn tuổi, đặc biệt sau 35 tuổi, khả năng có thai sẽ giảm. Hiện nay người ta có khuynh hướng rút ngắn thời gian chẩn đoán hiếm muộn xuống 6 tháng (thay vì 1 năm) cho những cặp vợ chồng lớn tuổi (trên 35 tuổi). Do đó, bạn nên đi điều trị sớm nếu có vấn đề về hiếm muộn .
 




Tỉ lệ hiếm muộn là bao nhiêu ?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 8-10% cặp vợ chồng có vấn đề liên quan đến hiếm muộn. Tuy nhiên, tỉ lệ hiếm muộn ở một số quốc gia có thể cao hơn do hoàn cảnh và tập quán sinh sống. Ví dụ ở Pháp, một nghiên cứu ước tính có khoảng 18% sồ cặp vợ chồng trong tuổi sinh sảncó vấn đề hiếm muộn.Ở nước ta, theo số liệu điều tra dân số tư những năm 80, tỉ lệ hiếm muộn có thể trên 10%.

Hiếm muộn là bệnh của vợ hay chồng ?

Bạn nên biết hiếm muộn được xem là một tình trạng bệnh lý của một cặp vợ chồng. Tỉ lệ hiếm muộn nguyên nhân do vợ và chồng là tương đương nhau. Theo nhiều số liệu thống kê, nguyên nhân do vợ chiếm 30-40%, do chồng chiếm 30%, do cả vợ và chồng chiếm 15-30% và có khoảng 10% hiếm muộn không rõ nguyên nhân .

Các nguyên nhân gây hiếm muộn – vô sinh thường gặp ?

• Đối với người vợ thường có các nguyên nhân sau
  -Tổn thương vòi trứng
  -Không có hiện tượng rụng trứng hay rụng trứng không thường xuyên .
  -Lạc nội mạc tử cung
• Đối với người chồng
  -Thường gặp nhất là bất thường về số lượngvà chất lượng tinh trùng, chiếm đến 90% trường hợp hiếm muộn do nam giới .

Xét nghiệm thường thực hiện khi khám và điều trị hiếm muộn?

Người vợ thường được thực hiện các xét nghiệm sau
- Siêu âm
- Xét nghiệm định lượng nội tiết: tuỳ từng xét nghiệm, phải được làm theo đúng ngày nhất định trong chu kỳ kinh .
- Chụp X quang tử cung- vòi trứng (HSG): thường thực hiện sau khi sạch kinh
- Nội soi chẩn đoán.

Hầu hết tất cả người chồng đến khám hiếm muộn đều phải được thử tinh dịch đồ (phân tích tinh dịch). Đây là xét nghiệm cơ bản và cần thiết để chấn đoán và điều trị cho dù nguyên nhân hiếm muộn là do chồng hay vợ.

Chụp X quang buồng tử cung và vòi trứng (HSG) là gì ?

Đây là xét nghiệm đánh giá hai vòi trứng của người vợ có thông hay không và phát hiện những bất thường khác ở tử cung. HSG thường được thực hiện sau khi sạch kinh hoàn toàn khoảng 2 ngày. khi thực hiên, một thuốc cản quang sẽ được bơm vào buồng tử cung và vòi trứng, nếu vòi trứng thông thuốc sẽ chảy ra ngoài ổ bụngvà được phát hiện khi xem phim chụp X-quang. Tuy nhiên, trong trường hợp có nghi ngờ tổn thương vòi trứng, bác sĩ sẽ đề nghị bạn thực hiện mổ nội soi để chấn đoán tổn thương hoặc thông vòi trứng.

Mổ nội soi ?

Trong chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, bác sĩ thường cho chỉ định bạn thực hiện mổ nội soi khi nghi ngờ có tổn thương ở vòi trứng do nhiều bệnh lý khác nhau. Mổ nội soi thường một cuộc mổ nhẹ, thời gian hồi phục nhanh, có thể xuất viện khoảng 2 ngày sau mổ. Sau khi mổ chỉ để lại vài vết sẹo nhỏ khoảng 1cm trên bụng .Trước khi mổ, bạn cần làm một số xét nghiệm để hội chuẩn và hồ sơ nhập viện.
Mổ nội soi giúp cho bác sĩ biết rõ tổn thương của buồng tử cung, vòi trứng, buồng trứng và các tổn thương khác nếu có. Mổ nội soi có thể giúp phục hồi lại chức năngvòi trứngvà điều trị một số bệnh lý khác của tử cung, vòi trứng và vùng chậu .

Tinh dịch đồ ?

Tinh dịch đồ (còn gọi là phân tích tinh dịch) là xét nghiệm cơ bản để chẩn đoán khả năng sinh sản của nam giới. Tinh dịch đồ cho biết được số lượng và chất lượng tinh trùng có trong tinh dịch, đồng thời nó có thể chẩn đoán được nguyên nhân của các bất thường về tinh trùng. Hầu hết các cặp vợ chồng điều trị hiếm muộn đều cần phải thực hiện tinh dịch đồ.

Tinh dịch được lấy làm xét nghiệm sau 3-5 ngày kiêng giao hợp. Phải lấy tinh dịch bằng tay (như thủ dâm) mới đảm bảo được kết quả chính xác. Nếu lấy mẫu ở nhà phải đem đến phòng xét nghiệm trong vòng 1 giờ sau. Mẫu phải được chứa vào hũ vô trùng và được giữ ấm(<40oC) trước khi thực hiện xét nghiệm.